นิตยสารรายสะดวก  Poem  ๑๘ มีนาคม ๒๕๕๐
ชิงสัมผัส - กร่อนสัมผัส
ครูไท

ตอน : เล่นกับคำ ตอนที่ 1

 ครั้งก่อนฝากให้หาคำที่ชอบแล้วแต่งเป็นกลอน ก็เห็นแต่งได้ดีทุกคน คำที่แต่ละคนชอบก็เพราะ ๆ ทั้งนั้น อย่างเช่นคำว่า ขอโทษ กับคำว่าขอบคุณ ของคุณสารภีดง คำว่า เมาคน ขอคุณยังวัน คำว่า น้ำตาฟ้า ของคุณadd ฟังแล้วชวนฝัน คำว่า ยางรัก ยางสวาท ของคุณกาบแก้ว ฟังแล้วสยิวจนเข็ดฟันเลยละ

การสรรคำมาใส่ในกลอน นับเป็นกลยุทธสำคัญสู่ความสำเร็จของนักกลอนนั่นทีเดียวเชียว เพราะกลอนคือการเอาคำมาสัมผัสกันดังที่รู้ ๆ กันอยู่ ถ้ายิ่งมีคำผุดขึ้นมาในหัวสมองให้ผู้แต่งได้คัดสรรมาก ก็ยิ่งได้เปรียบ นักกลอนหลายคนจึงมีพจนานุกรมตั้งไว้ประจำที่โต๊ะเขียนหนังสือเป็นเครื่องมือสำคัญเสมอ และด้วยเครื่องมือเล่มนี้แหละ ที่จะเปิดโลกใหม่แห่งถ้อยคำของนักกลอน เพราะเป็นหนทางที่ย่นย่อที่สุดที่จะนำเข้าไปสู่ขุมทองแห่งถ้อยคำที่จะหยิบฉวยเอามาใช้ได้อย่างไม่มีที่สิ้นสุด

ก็เลยอยากถามนักกลอนแถว ๆ นี้ว่า คุณมีพจนานุกรมวางอยู่ข้างเครื่องคอมพิวเตอร์แล้วหรือยัง?

วันนี้ลองมาดูกลอนบทนี้

มองทะเล เหว่ว้า ฟ้ากับน้ำ
คลื่นครวญย้ำ ทำเพลง บรรเลงหลอน
อยู่ดายเดียว เหี่ยวแห้ง แฝงอาวรณ์
แม่งามงอน ทิ้งทอด ให้กอดลม

อ่านแล้วรู้สึกอย่างไรครับ?

ลองสังเกตคำต่อไปนี้ให้ดี "เหว่ว้า", "ดายเดียว" , และ "ทิ้งทอด"

จะพบว่า คำที่ว่า เรียงผิดที่ผิดทาง เพื่อประสงค์เสียงสัมผัสเพียงอย่างเดียวโดยไม่คำนึงถึงความหมาย เช่น "ว้าเหว่" ก็กลับหัวกลับท้ายเป็น "เหว่ว้า" หรือคำว่า "เดียวดาย" ผู้แต่งก็สลับหัวท้ายกันอีก กลายเป็น "ดายเดียว" และ "ทอดทิ้ง" ก็กลายเป็น "ทิ้งทอด"เป็นขบวนเลย

หากจะถามถึงความถูกผิด นักกลอนมือใหม่บางคนยืนยันนอนยันว่า ไม่ผิด เพราะกลับหัวกลับหางกันเล็กน้อย ไม่น่าผิดความหมายอะไร ก็ได้แต่ปลงครับ

ลงคำว่า "เหว่ว้า" ไม่ผิด ผมก็ออกอาการ "วุ่นว้า" เสียแล้ว

อันนี้เป็นเรื่องจริงครับ เพิ่งเจอแบบนี้นอกจอ ก็เลยรีบเอามาเล่าให้คนในจอฟัง

คำ หรือสำนวนในภาษาไทยที่กลับหัวกลับหางกันได้ โดยความหมายไม่เปลี่ยน มีอยู่เป็นจำนวนมาก เช่น (เปลวเทียน) วูบไหว หรือ ไหววูบ , (อากาศ) ร้อนระอุ หรือ ระอุร้อน, (กลางคืน) เงียบสงัด หรือ สงัดเงียบ ฯลฯ

แต่ก็มีหลายคำหรือหลายสำนวนที่กลับไม่ได้ กลับแล้วไม่รู้เรื่อง หรือผิดความหมาย เช่นตัวอย่างที่ยกมาข้างต้น คือ (ความเหงา) ว้าเหว่ กลับเป็น เหว่ว้า, (อยู่คนเดียว) เดียวดาย กลับเป็น ดายเดียว, (ถูกสาว) ทอดทิ้ง ก็เล่นกลับเป็น ทิ้งทอด

สังเกตง่าย ๆ ว่าคำไหนกลับหัวท้ายได้หรือไม่ โดยลองพูดคำนั้นดูก่อน เช่นถ้าเราพูดเป็นประโยคธรรมดาว่า

"วันนี้ฉันเหว่ว้าจังเลย" หรือควรพูดว่า "วันนี้ฉันว้าเหว่จังเลย"

"อยู่คนเดียวนี่มันช่างดายเดียวเหลือเกิน" หรือควรพูดว่า "อยู่คนเดียวนี่มันช่างเดียวดายเหลือเกิน" หรือ

"เธออย่าทิ้งทอดฉันไปไหนนะ" หรือควรพูดว่า "เธออย่าทอดทิ้งฉันไปไหนนะ" เป็นต้น

ถ้าพูดแล้วฟังไม่ขัดหู ก็ใช้ในกลอนได้ แต่ที่ยกมาทั้งสามประโยคนี่ ฟังแล้วขัดหูเสียจริง

ส่วนคำว่า "แม่งามงอน" นั่น หากสลับที่กัน เป็น "แม่งอนงาม" ความหมายจะเปลี่ยนไปทันที ใช้ได้ แต่ไม่ใช่ในความหมายตามกลอนบทนี้

และจากตัวอย่างข้างบน คำว่า "เหี่ยวแห้ง" ถือเป็นคำเดียวที่อยู่ในข่ายที่สลับหัวท้ายกันแล้วไม่ขัดหู และความหมายไม่เปลี่ยน เช่นพูดว่า

"เห็นคนตายบ่อย ๆ แล้วมันเหี่ยวแห้งใจพิกล" กับ "เห็นคนตายบ่อย ๆ แล้วมันแห้งเหี่ยวใจเหลือเกิน"

จึงอยากฝากมิตรรักนักกลอนทั้งหลายว่า การกลับหัวกลับท้าย เป็นกลเม็ดหนึ่งในการใช้คำ คำเก๋ ๆ บางคำ เช่น คล้อยค่ำ พอสลับเป็น ค่ำคล้อย ก็เก๋ไปอีกแบบ นับเป็นคำที่เกิดจากการเรียงสลับที่กันอย่างตั้งใจ แต่ต้องระวังว่า การสลับคำ จะต้องไม่ก่อให้เกิดความหมายใหม่ หรือทำลายคำเดิม โดยใช้วิธีง่าย ๆ ดังที่กล่าวมาแล้วเป็นจุดสังเกต

การบ้าน ลองหาคำที่สลับหัวท้ายแล้วได้คำเก๋ ๆ ที่ความหมายไม่เปลี่ยนมาสักคนละสองคำ แล้วแต่งเป็นกลอนสักบท ให้เน้นตัวหนาที่คำทั้งสองนั้นด้วยนะครับ
 
F a c t   C a r d
Article ID S-2071 Article's Rate 58 votes
ชื่อเรื่อง ชิงสัมผัส - กร่อนสัมผัส --Series
ชื่อตอน เล่นกับคำ ตอนที่ 1 --อ่านตอนอื่นที่ตีพิมพ์แล้ว คลิก!
ผู้แต่ง ครูไท
ตีพิมพ์เมื่อ ๑๘ มีนาคม ๒๕๕๐
ตีพิมพ์ในคอลัมน์ โคลง ฉันท์ กาพย์ กลอน
จำนวนผู้เปิดอ่าน ๕๑๐ ครั้ง
จำนวนความเห็น ๔ ความเห็น
จำนวนดอกไม้รวม ๑๙๑
| | | |
เชิญโหวตให้เรตติ้งดอกไม้แก่ข้อเขียนนี้  
R e a d e r ' s   C o m m e n t
ความเห็นที่ ๑ : Rotjana Geneva [C-11116 ], [83.181.103.109]
เมื่อวันที่ : ๐๘ มี.ค. ๒๕๕๐, ๒๓.๕๗ น.

อืมม์...​​.สำนวน​​ที่สลับคำ​​เพื่อ​​ใช้ในงานเขียนเฉพาะแบบ (กลอน งานเขียนเชิงรำพัน) ​​ใช้กันมากจนเห็นว่า​​เป็นเรื่อง​​ปกติ​​ไปเสียแล้ว​​นะคะ​​ ครูไท...​​.อะไร​​​​ที่เห็นบ่อย ​​ใช้กันแพร่หลาย ก็ทำให้เราพลอยยอมรับ​​ไป​​โดยไม่รู้ตัว ไม่ทันฉุกคิด หรือตั้งคำถามว่า ​​เมื่อกลับคำแล้ว​​ มันยังแปล​​ได้​​ความหมายเดิมหรือเปล่า ​​เมื่อครูไทท้วงมาเช่นนี้ก็​​เป็นสิ่ง​​ที่น่ารับฟัง​​และนำ​​ไปไตร่ตรองอย่างยิ่ง

ดีค่ะ​​...​​.พวกเรานักภาษา​​จะ​​ได้ระมัดระวัง รู้จักเลือกถ้อยคำอย่างพิจารณาให้มากขึ้น​​ ภาษาไทย​​ที่รักของพวกเรา​​จะ​​ได้คง​​ความงดงาม​​เป็นเอกลักษณ์ต่อ​​ไป

แจ้งลบข้อความ


ความเห็นที่ ๒ : add [C-11160 ], [203.188.9.179]
เมื่อวันที่ : ๑๑ มี.ค. ๒๕๕๐, ๒๓.๑๖ น.

ค่ำคืนนี้ขอมีเพียงเธอเคียงคู่
โลกนี้คงน่าอยู่​​กว่าคืนไหน
​​เป็นคู่เคียงข้างกันร่วมฝันไกล
เคียงคู่ใจคู่กันนิรันดร

แจ้งลบข้อความ


ความเห็นที่ ๓ : ลุงมะเฟือง [C-11170 ], [203.146.63.183]
เมื่อวันที่ : ๑๒ มี.ค. ๒๕๕๐, ๑๖.๐๑ น.

ลูกศิษย์หาย..ครูไทอย่าใจน้อย
อยากเรีียงร้อยถ้อยคำ.. ทำไม่ไหว
การบ้านยาก ลำบาก ไม่รู้ทำไง
อย่าน้อยใจนะครู หนู​​จะกลัวววว.. อิอิ !

ขออภัยคุณครู​​ที่ไม่​​ได้ส่งการบ้านตอน​​ที่แล้ว​​
มันนึกไม่ออก มันกลอกตา​​ไปมา แล้ว​​ไม่รู้​​จะ​​เอาคำเก๋ ๆ​​
จากไหนมาเขียนอะครับ​​

วันนี้จึงขอส่งการบ้านด้วยคำว่า น้อยใจ ใจน้อย ขอรับกระผม !

แจ้งลบข้อความ


ความเห็นที่ ๔ : กาบแก้ว [C-11175 ], [202.28.103.100]
เมื่อวันที่ : ๑๒ มี.ค. ๒๕๕๐, ๒๓.๒๙ น.

ตะวันทอแสงแดงด้วยแสงทอ
หมายมุ่งรอสาวกรุง​​ที่มุ่งหมาย
เดินดายเดียวเหลียวหาคู่อยู่​​เดียวดาย
เห็นหอยลายดูลายหอยเฝ้าคอยนางฯ

การบ้านครูยากขึ้น​​ทุกวันนะครับ​​ !

แจ้งลบข้อความ


สั่งให้ระบบส่งเมลแจ้งการเพิ่มเติมความเห็น
 ศาลานกน้อย พร้อมบริการเสมอ และยินดีรับฟังข้อเสนอแนะจากทุกท่าน  ติดต่อเว็บมาสเตอร์ได้ทางคอลัมน์ คุยกับลุงเปี๊ยก หรือทางอีเมลได้ที่ uncle-piak@noknoi.com  พัฒนาระบบ : ธีรพงษ์ สุทธิวราภิรักษ์  โลโกนกน้อย : สุชา สนิทวงศ์  ภาพดอกไม้ในนกแชท : ณัฐพร บุญประภา  ลิขสิทธิ์งานเขียนในนิตยสารรายสะดวก เป็นของผู้เขียนเรื่องนั้น  ข้อความที่โพสบนเว็บไซต์แห่งนี้ เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้โพสทั้งสิ้น